Tin tức và thông tin
Kem hàn bị khô: Nguyên nhân, ảnh hưởng và cách xử lý hiệu quả
2026-10-08
Kem hàn bị khô là tình trạng thường gặp trong quá trình bảo quản và sử dụng kem hàn trong dây chuyền SMT. Khi kem hàn mất đi trạng thái và đặc tính phù hợp, độ nhớt có thể thay đổi, khả năng in qua stencil giảm và chất lượng mối hàn sau reflow cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng. Vậy tại sao kem hàn bị khô? Kem hàn bị khô có sử dụng tiếp được không và doanh nghiệp nên kiểm soát như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và giải pháp hạn chế tình trạng này trong sản xuất SMT.
1. Kem hàn bị khô là gì?
Kem hàn (solder paste) là hỗn hợp gồm bột hợp kim hàn và flux, được sử dụng phổ biến trong công nghệ gắn linh kiện bề mặt SMT. Kem hàn cần duy trì các đặc tính lưu biến phù hợp để có thể được in ổn định qua stencil và giữ hình dạng sau khi in. Kem hàn bị khô có thể hiểu là tình trạng kem hàn trở nên đặc hơn, khó đảo trộn, khó in hoặc không còn duy trì trạng thái ban đầu. Khi đó, người vận hành có thể nhận thấy một số dấu hiệu như:
- Kem hàn đặc và khó khuấy hơn bình thường.
- Khả năng lăn của kem trên stencil giảm.
- Kem khó đi qua các aperture nhỏ.
- Lượng kem in trên PCB không đồng đều.
- Hình dạng kem sau khi in không ổn định.
- Xuất hiện nhiều lỗi trong quá trình in hoặc reflow.
Không nên chỉ quan sát bằng mắt để kết luận chất lượng kem hàn. Trong sản xuất yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, cần kết hợp theo dõi điều kiện bảo quản, thời gian sử dụng và các thông số kỹ thuật như độ nhớt.
2. Tại sao kem hàn bị khô?
2.1. Bảo quản kem hàn không đúng điều kiện
Bảo quản là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến trạng thái của kem hàn. Kem hàn thường cần được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ phù hợp theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Việc tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng hoặc môi trường nhiệt độ cao có thể thúc đẩy sự bay hơi của các thành phần dễ bay hơi, từ đó khiến kem hàn trở nên khô và giảm khả năng bám dính. Do đó, doanh nghiệp cần tuân thủ chính xác tài liệu kỹ thuật của từng loại kem hàn thay vì áp dụng một điều kiện bảo quản chung cho tất cả sản phẩm.
2.2. Để kem hàn ngoài môi trường quá lâu
Sau khi được lấy ra khỏi môi trường bảo quản và đưa vào dây chuyền SMT, kem hàn bắt đầu chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm và không khí bên ngoài. Nếu để kem hàn trên stencil quá lâu hoặc vượt quá thời gian sử dụng mà nhà sản xuất khuyến cáo, trạng thái của kem có thể thay đổi. Đây là một trong những nguyên nhân khiến kem hàn trở nên đặc, khó in và giảm tính ổn định. Đặc biệt với dây chuyền phải dừng máy trong thời gian dài, doanh nghiệp nên có quy trình quản lý kem hàn trên stencil thay vì tiếp tục sử dụng mà không kiểm tra.
2.3. Kem hàn đã quá hạn sử dụng
Kem hàn có thời hạn bảo quản nhất định. Khi sử dụng kem hàn đã hết hạn, độ nhớt và các đặc tính của vật liệu có thể không còn đáp ứng yêu cầu của quá trình sản xuất. Kiểm soát thời gian nhập, xuất kho và áp dụng nguyên tắc FIFO (First In, First Out) để hạn chế việc sử dụng nhầm kem hàn đã quá hạn. Vì vậy, thời hạn và điều kiện bảo quản phải được kiểm tra theo đúng datasheet của từng mã sản phẩm, không nên lấy thông số của một loại áp dụng cho toàn bộ kem hàn.
3. Kem hàn bị khô ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất SMT?
Kem hàn có vai trò trực tiếp trong công đoạn stencil printing. Vì vậy, khi trạng thái và độ nhớt kem hàn thay đổi bất thường, quá trình in có thể bị ảnh hưởng.
Lượng kem hàn in không đồng đều
Kem quá đặc có thể khó đi qua aperture của stencil, đặc biệt đối với PCB có pad nhỏ hoặc linh kiện fine-pitch. Kết quả là lượng kem hàn được chuyển xuống PCB không đủ hoặc không đồng đều giữa các vị trí.
Tăng nguy cơ lỗi in kem hàn
Khi khả năng in của kem hàn suy giảm, dây chuyền có thể gặp các vấn đề như thiếu kem, hình dạng deposit không ổn định hoặc lượng kem giữa các pad không đồng nhất. Những bất thường tại công đoạn in có thể tiếp tục ảnh hưởng đến các công đoạn placement và reflow phía sau.
Ảnh hưởng chất lượng mối hàn
Chất lượng mối hàn SMT không chỉ phụ thuộc vào kem hàn mà còn liên quan đến stencil, PCB, linh kiện, máy in và profile nhiệt reflow. Tuy nhiên, kem hàn không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện lỗi sau reflow. Vì vậy, việc kiểm soát trạng thái kem hàn ngay từ công đoạn đầu sẽ giúp giảm rủi ro cho toàn bộ quá trình sản xuất.
4. Kem hàn bị khô có dùng tiếp được không?
Không nên tự động kết luận rằng mọi kem hàn có dấu hiệu đặc đều phải bỏ, nhưng cũng không nên tự ý thêm dung môi, flux hoặc hóa chất để làm loãng kem hàn nếu nhà sản xuất không có hướng dẫn cụ thể. Việc bổ sung vật liệu bên ngoài có thể làm thay đổi tỷ lệ thành phần, đặc tính lưu biến và khả năng in của kem hàn. Khi phát hiện kem hàn có dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp nên:
- Kiểm tra hạn sử dụng.
- Kiểm tra lịch sử và điều kiện bảo quản.
- Kiểm tra thời gian kem đã ở ngoài môi trường sản xuất.
- Đối chiếu với datasheet của nhà sản xuất.
- Kiểm tra độ nhớt hoặc các chỉ tiêu QC cần thiết trước khi tiếp tục sử dụng.
Đối với dây chuyền có yêu cầu chất lượng cao, việc quyết định sử dụng lại nên dựa trên tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng của nhà máy và thông số kỹ thuật của sản phẩm.
5. Cách hạn chế tình trạng kem hàn bị khô
Bảo quản theo đúng khuyến nghị của nhà sản xuất
Kem hàn cần được lưu trữ trong điều kiện nhiệt độ và thời gian phù hợp với từng sản phẩm. Không nên để kem hàn gần nguồn nhiệt hoặc tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Khi lấy kem hàn từ môi trường lạnh, cần thực hiện quy trình đưa kem về điều kiện sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Quản lý thời gian sử dụng
- Thời gian lấy kem khỏi khu vực bảo quản.
- Thời gian mở hộp.
- Thời gian đưa kem lên stencil.
- Thời gian sử dụng trên dây chuyền.
- Hạn sử dụng của từng lô.
Việc quản lý này giúp truy xuất nguyên nhân nhanh hơn khi xuất hiện lỗi sản xuất.
Áp dụng FIFO trong quản lý kho
FIFO giúp các lô kem hàn nhập trước được ưu tiên sử dụng trước, hạn chế tình trạng một số hộp bị lưu kho quá lâu rồi mới được đưa vào sản xuất. Đây là biện pháp đơn giản nhưng đặc biệt hữu ích đối với nhà máy sử dụng nhiều loại kem hàn và nhiều lot sản xuất khác nhau.
6. Kiểm soát độ nhớt để đánh giá chất lượng kem hàn
Bên cạnh điều kiện bảo quản, độ nhớt kem hàn là một thông số quan trọng trong kiểm soát. Trong môi trường sản xuất SMT, sử dụng máy đo độ nhớt kem hàn giúp doanh nghiệp kiểm soát thông số này một cách định lượng thay vì chỉ dựa vào cảm giác khi khuấy hoặc quan sát bằng mắt.
7. Kem hàn TAMURA và kiểm soát độ ổn định trong quá trình in
HAPOIN hiện cung cấp nhiều dòng kem hàn TAMURA dành cho sản xuất điện tử. Một số sản phẩm như TAMURA TLF-204-151 được thiết kế với độ ổn định khi in cao và hạn chế sự thay đổi độ nhớt trong quá trình in liên tục.
Các dòng khác như TLF-204F-TNA23K cũng được công bố có khả năng duy trì độ ổn định khi in với mức thay đổi độ nhớt nhỏ. Việc lựa chọn kem hàn phù hợp cần dựa trên nhiều yếu tố như loại hợp kim, kích thước hạt, đặc tính flux, kích thước linh kiện, yêu cầu in stencil, profile reflow và tiêu chuẩn chất lượng của từng dây chuyền.
Kem hàn bị khô có thể liên quan đến điều kiện bảo quản, thời gian tiếp xúc với môi trường, thời gian sử dụng trên dây chuyền hoặc việc sử dụng sản phẩm quá hạn. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng in stencil và làm tăng nguy cơ phát sinh lỗi trong quá trình SMT.
Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý kem hàn từ khâu lưu kho đến sản xuất, tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và kiểm soát các thông số quan trọng như độ nhớt kem hàn.
Liên hệ với chúng tôi
Số điện thoại liên hệ:
+86 021 6088 8500
+86 4006 777 950
+86 150 2686 5822
Email:
marketing@hapoin.com
Địa chỉ trụ sở chính:
Số 6, Khu vườn Đại đô thị phía Nam, Số 1165, Đường Jindu, Quận Minhang, Thượng Hải
OUTLETS
CHI NHÁNH CÔNG TY
Trụ sở chính Thượng Hải
Công ty TNHH Phát Triển Doanh Nghiệp Hapoin Thượng Hải
Địa chỉ: Tòa nhà 6, Vườn Đại đô thị phía Nam, số 1165, đường Jindu, quận Minhang, Thượng Hải
Hotline tư vấn:+86 150 2686 5822
Email:info@hapoin.com
Công ty Thâm Quyến
Công ty TNHH Công nghệ Thâm Quyến Hapoin Ruihe
Địa chỉ: Phòng 302, Tầng 3, Tòa nhà B, Khu công nghệ cao Kaicheng, đường Dalang, quận Longhua, Thâm Quyến
Hotline tư vấn:+86 755 2223 2285
Email:sales@hapoin.com
Công ty Hồng Kông
CÔNG TY TNHH HAPOIN ENTERPISE
Địa chỉ: Số 917A, Tầng 9, Tòa nhà A, Quảng trường Mandarin Mới, số 14 đường Bảo tàng Khoa học
Điện thoại:+00852 61187991
Email:sales@hapoin.com
Công ty Việt Nam
Công ty TNHH Hapoin Việt Nam
Địa chỉ: Tầng 6, tòa nhà CTM, 139 đường Cầu Giấy, phường Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
Điện thoại:+84 398 848 969
Email:sales@hapoin.com
Công ty Nhật Bản
Công ty TNHH Hapoin Nhật Bản
Địa chỉ: Tầng 6, 2-3-8 Iwamotocho, Chiyoda-ku, Tokyo
Điện thoại:+81 070 9356 1267
Email:sales@hapoin.com
Trung tâm vận hành Côn Sơn
Trung tâm vận hành Côn Sơn - Tập đoàn Hapoin
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa nhà B, Quảng trường Hiện đại, số 8, đường Weiye, thị trấn Yushan, thành phố Côn Sơn
Hotline tư vấn:+86 150 2686 5822
Email:sales@hapoin.com
Công ty Đài Bắc
Công ty TNHH Hóa chất Lianying
Địa chỉ: Số 14, Ngõ 3, Ngách 250, Mục 2, đường Huanhe Nam, Đài Bắc 10853
Điện thoại:+886 02 2336 2202
Email:sales@hapoin.com
Văn phòng Bắc Kinh
Văn phòng Bắc Kinh - Tập đoàn Hapoin
Địa chỉ: Phòng 306, Tòa nhà 4, Trung tâm Phương Đông, phía Bắc Zhihe Tây, quận Triều Dương, Bắc Kinh
Điện thoại:+86 150 2686 5822
Email:sales@hapoin.com
Số điện thoại liên hệ
Địa chỉ trụ sở chính
Số 6, Khu vườn Đại đô thị phía Nam, Số 1165, Đường Jindu, Quận Minhang, Thượng Hải
Theo dõi tài khoản chính thức
Theo dõi tài khoản video
