Tin tức và thông tin
Kem hàn bị đặc: Nguyên nhân, ảnh hưởng và cách xử lý
2026-10-08
Kem hàn bị đặc là tình trạng có thể gặp trong quá trình bảo quản và sử dụng kem hàn trên dây chuyền SMT. Khi trạng thái hoặc độ nhớt của kem hàn thay đổi bất thường, quá trình in stencil có thể trở nên khó kiểm soát, lượng kem hàn trên PCB không đồng đều và làm tăng nguy cơ phát sinh lỗi trong các công đoạn tiếp theo. Vậy tại sao kem hàn bị đặc? Kem hàn quá đặc có sử dụng tiếp được không? Làm thế nào để kiểm tra và kiểm soát độ nhớt kem hàn chính xác? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé.
1. Kem hàn bị đặc là gì?
Kem hàn (solder paste) là vật liệu được sử dụng phổ biến trong công nghệ SMT, bao gồm bột hợp kim hàn kết hợp với hệ flux và các thành phần khác để tạo nên đặc tính phù hợp cho quá trình in stencil và hàn reflow. Kem hàn vốn có độ nhớt tương đối cao, vì vậy không phải cứ thấy kem đặc là có thể kết luận sản phẩm bị lỗi.
Kem hàn bị đặc trong thực tế sản xuất thường được hiểu là trạng thái kem hàn có độ nhớt hoặc đặc tính lưu biến thay đổi bất thường so với yêu cầu kỹ thuật ban đầu. Kem có thể khó đảo trộn, khả năng lăn trên stencil kém hoặc khó đi qua các aperture trong quá trình in. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Kem hàn khó khuấy hoặc khó đảo trộn hơn bình thường.
- Khả năng lăn trên bề mặt stencil giảm.
- Kem khó đi qua các lỗ stencil nhỏ.
- Lượng kem hàn in trên PCB không ổn định.
- Hình dạng deposit sau khi in không đồng đều.
- Chất lượng in suy giảm sau một thời gian vận hành.
Tuy nhiên, đánh giá bằng mắt hoặc cảm giác khuấy chỉ mang tính tham khảo. Để xác định chính xác hơn, doanh nghiệp cần đối chiếu với thông số kỹ thuật của sản phẩm và kiểm tra độ nhớt kem hàn bằng phương pháp phù hợp.
2. Nguyên nhân khiến kem hàn bị đặc
Có nhiều nguyên nhân làm trạng thái của kem hàn thay đổi trong quá trình bảo quản và sử dụng.
2.1. Bảo quản kem hàn không đúng điều kiện
Nhiệt độ bảo quản có ảnh hưởng lớn đến trạng thái và chất lượng kem hàn. Mỗi sản phẩm sẽ có yêu cầu bảo quản riêng do nhà sản xuất quy định. Vì vậy, kem hàn cần được bảo quản và quản lý theo đúng datasheet thay vì áp dụng một mức nhiệt độ chung cho tất cả sản phẩm. Nếu điều kiện lưu kho không phù hợp hoặc sản phẩm không được đóng kín đúng cách, đặc tính của kem hàn có thể thay đổi theo thời gian.
2.2. Kem hàn tiếp xúc với môi trường quá lâu
Sau khi mở hộp và đưa lên dây chuyền, kem hàn bắt đầu chịu tác động của nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện môi trường sản xuất. Nếu kem được để trên stencil quá lâu, đặc biệt khi dây chuyền tạm dừng trong thời gian dài, đặc tính của kem có thể thay đổi và ảnh hưởng đến khả năng in. Do đó, cần quản lý thời gian mở hộp và thời gian kem hàn tồn tại trên stencil theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
2.3. Sử dụng kem hàn quá hạn
Kem hàn có thời hạn sử dụng nhất định. Sau thời gian này, nhà sản xuất không còn đảm bảo các đặc tính ban đầu của sản phẩm. Việc sử dụng kem hàn quá hạn có thể khiến độ nhớt, khả năng in, độ bám dính và những đặc tính liên quan không còn nằm trong phạm vi mong muốn. Doanh nghiệp nên quản lý kem hàn theo số lot, ngày sản xuất, hạn sử dụng và áp dụng nguyên tắc FIFO để hạn chế tình trạng sản phẩm lưu kho quá lâu.
2.4. Quy trình đưa kem hàn vào sử dụng chưa phù hợp
Kem hàn được bảo quản trong điều kiện lạnh thường cần được đưa về trạng thái phù hợp trước khi mở và sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc thay đổi nhiệt độ không đúng quy trình hoặc sử dụng sản phẩm ngay khi điều kiện chưa phù hợp có thể ảnh hưởng đến trạng thái của kem và độ ổn định khi in. Vì mỗi loại kem hàn có yêu cầu khác nhau, thời gian và quy trình chuẩn bị cần dựa trên tài liệu kỹ thuật của chính sản phẩm đang sử dụng.
3. Kem hàn bị đặc ảnh hưởng như thế nào đến SMT?
Độ nhớt và đặc tính lưu biến ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng in stencil của kem hàn. Khi kem quá đặc hoặc trạng thái thay đổi bất thường, một số vấn đề có thể xuất hiện.
Khó in kem hàn qua stencil
Kem hàn cần có khả năng dịch chuyển và đi qua aperture khi dao gạt hoạt động. Nếu trạng thái kem không phù hợp, quá trình chuyển kem từ stencil xuống PCB có thể kém ổn định, đặc biệt đối với pad nhỏ và các thiết kế fine-pitch.
Lượng kem hàn không đồng đều
Một số vị trí có thể nhận không đủ lượng kem cần thiết, trong khi hình dạng deposit cũng có thể không đạt yêu cầu. Điều này làm tăng biến động của quá trình in và khiến việc kiểm soát chất lượng trở nên khó khăn hơn.
Tăng nguy cơ lỗi SMT
Bất thường trong công đoạn in kem hàn có thể ảnh hưởng đến các công đoạn placement và reflow phía sau. Các vấn đề về lượng kem hàn, vị trí hoặc hình dạng deposit có thể góp phần làm tăng nguy cơ thiếu thiếc, chất lượng mối hàn không ổn định hoặc các lỗi liên quan khác. Lỗi SMT không chỉ đến từ kem hàn. Stencil, PCB, linh kiện, máy in, placement và profile reflow đều cần được kiểm tra trước khi kết luận nguyên nhân.
4. Kem hàn bị đặc có sử dụng tiếp được không?
Không nên chỉ dựa vào cảm giác “kem đặc” để quyết định bỏ hoặc tiếp tục sử dụng.
Trước tiên cần kiểm tra:
- Hạn sử dụng của kem hàn.
- Điều kiện và lịch sử bảo quản.
- Thời gian mở hộp.
- Thời gian sử dụng trên stencil.
- Thông số kỹ thuật của sản phẩm.
- Độ nhớt thực tế nếu nhà máy có thiết bị kiểm tra.
Đặc biệt, không nên tự ý thêm flux, dung môi hoặc hóa chất vào kem hàn để làm loãng nếu nhà sản xuất không có hướng dẫn cho phép. Việc thay đổi thành phần có thể làm biến đổi đặc tính lưu biến, khả năng in và chất lượng hàn. Một hộp kem trông “dễ dùng hơn” sau khi pha chưa chắc còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Đây là kiểu sửa nhanh mà dây chuyền sản xuất thường không cảm ơn chúng ta về sau.
5. Độ nhớt kem hàn bao nhiêu là phù hợp?
Không có một con số độ nhớt duy nhất áp dụng cho tất cả các loại kem hàn. Mỗi sản phẩm có công thức, hàm lượng flux, kích thước hạt và đặc tính khác nhau nên giá trị độ nhớt tiêu chuẩn cũng khác nhau. Ví dụ, một số dòng TAMURA được HAPOIN cung cấp có thông số:
- TAMURA TLF-204F-TNA23K: khoảng 190 Pa·s.
- TAMURA TLF-204-GTS-VR1: khoảng 200 Pa·s.
- TAMURA TLF-204-151: khoảng 210 Pa·s.
Vì vậy, khi kiểm tra kem hàn bị đặc, không nên lấy một giá trị trên Internet để so sánh với mọi loại solder paste.
6. Cách kiểm tra kem hàn bị đặc bằng độ nhớt
Đối với nhà máy SMT, kiểm tra độ nhớt giúp chuyển việc đánh giá từ cảm tính sang dữ liệu định lượng. Việc kiểm tra định lượng đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp cần:
- Kiểm tra nguyên liệu đầu vào.
- So sánh các lot kem hàn.
- Theo dõi biến động trong quá trình sản xuất.
- Điều tra nguyên nhân lỗi in stencil.
- Xây dựng tiêu chuẩn QC cho dây chuyền SMT.
7. Cách hạn chế tình trạng kem hàn bị đặc
Tuân thủ điều kiện bảo quản
Luôn kiểm tra datasheet của từng sản phẩm về nhiệt độ, thời gian bảo quản và điều kiện đóng kín. Không nên áp dụng kinh nghiệm của một loại kem hàn cho tất cả các sản phẩm khác.
Quản lý thời gian sử dụng
Cần ghi nhận thời gian lấy kem khỏi khu vực bảo quản, thời gian mở hộp và thời gian đưa lên stencil. Khi dây chuyền dừng lâu, cần xử lý kem hàn theo quy trình nội bộ và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Áp dụng FIFO
Nguyên tắc First In, First Out giúp ưu tiên sử dụng các lô nhập trước, giảm nguy cơ để kem hàn lưu kho vượt quá thời gian phù hợp.
Kiểm tra độ nhớt định kỳ
Đối với dây chuyền yêu cầu độ ổn định cao, có thể xây dựng quy trình kiểm tra độ nhớt theo từng lot hoặc theo tần suất phù hợp.
Kết quả đo cũng nên được lưu lại để theo dõi xu hướng thay đổi và phục vụ truy xuất khi xuất hiện lỗi.
Kem hàn bị đặc có thể liên quan đến điều kiện bảo quản, thời gian sử dụng, môi trường sản xuất, hạn sử dụng hoặc sự thay đổi đặc tính của vật liệu. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng in stencil và làm tăng biến động trong quá trình SMT. Thay vì đánh giá hoàn toàn bằng cảm giác, doanh nghiệp nên quản lý chặt chẽ điều kiện bảo quản, thời gian sử dụng và đặc biệt là kiểm tra độ nhớt kem hàn khi cần thiết.
Liên hệ với chúng tôi
Số điện thoại liên hệ:
+86 021 6088 8500
+86 4006 777 950
+86 150 2686 5822
Email:
marketing@hapoin.com
Địa chỉ trụ sở chính:
Số 6, Khu vườn Đại đô thị phía Nam, Số 1165, Đường Jindu, Quận Minhang, Thượng Hải
OUTLETS
CHI NHÁNH CÔNG TY
Trụ sở chính Thượng Hải
Công ty TNHH Phát Triển Doanh Nghiệp Hapoin Thượng Hải
Địa chỉ: Tòa nhà 6, Vườn Đại đô thị phía Nam, số 1165, đường Jindu, quận Minhang, Thượng Hải
Hotline tư vấn:+86 150 2686 5822
Email:info@hapoin.com
Công ty Thâm Quyến
Công ty TNHH Công nghệ Thâm Quyến Hapoin Ruihe
Địa chỉ: Phòng 302, Tầng 3, Tòa nhà B, Khu công nghệ cao Kaicheng, đường Dalang, quận Longhua, Thâm Quyến
Hotline tư vấn:+86 755 2223 2285
Email:sales@hapoin.com
Công ty Hồng Kông
CÔNG TY TNHH HAPOIN ENTERPISE
Địa chỉ: Số 917A, Tầng 9, Tòa nhà A, Quảng trường Mandarin Mới, số 14 đường Bảo tàng Khoa học
Điện thoại:+00852 61187991
Email:sales@hapoin.com
Công ty Việt Nam
Công ty TNHH Hapoin Việt Nam
Địa chỉ: Tầng 6, tòa nhà CTM, 139 đường Cầu Giấy, phường Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
Điện thoại:+84 398 848 969
Email:sales@hapoin.com
Công ty Nhật Bản
Công ty TNHH Hapoin Nhật Bản
Địa chỉ: Tầng 6, 2-3-8 Iwamotocho, Chiyoda-ku, Tokyo
Điện thoại:+81 070 9356 1267
Email:sales@hapoin.com
Trung tâm vận hành Côn Sơn
Trung tâm vận hành Côn Sơn - Tập đoàn Hapoin
Địa chỉ: Tầng 10, Tòa nhà B, Quảng trường Hiện đại, số 8, đường Weiye, thị trấn Yushan, thành phố Côn Sơn
Hotline tư vấn:+86 150 2686 5822
Email:sales@hapoin.com
Công ty Đài Bắc
Công ty TNHH Hóa chất Lianying
Địa chỉ: Số 14, Ngõ 3, Ngách 250, Mục 2, đường Huanhe Nam, Đài Bắc 10853
Điện thoại:+886 02 2336 2202
Email:sales@hapoin.com
Văn phòng Bắc Kinh
Văn phòng Bắc Kinh - Tập đoàn Hapoin
Địa chỉ: Phòng 306, Tòa nhà 4, Trung tâm Phương Đông, phía Bắc Zhihe Tây, quận Triều Dương, Bắc Kinh
Điện thoại:+86 150 2686 5822
Email:sales@hapoin.com
Số điện thoại liên hệ
Địa chỉ trụ sở chính
Số 6, Khu vườn Đại đô thị phía Nam, Số 1165, Đường Jindu, Quận Minhang, Thượng Hải
Theo dõi tài khoản chính thức
Theo dõi tài khoản video
